We waren op familiebezoek in Zweden. In de zomer is het haast niet donker en nu in de winter overheerst de donkerte. Om 10 uur is het licht en om 15.00 uur gaat het al weer schemeren. Dan ga je de uurtjes licht wel koesteren en ga je er onmiddellijk op uit. Het bracht mij bij wat licht en donker in mijn leven betekenen en hoe ik mij er toe verhoud. Had ik de afgelopen jaren veel behoefte aan zon, zo eind januari nu lijkt het erop dat het dit jaar anders gaat zijn. Nu ik zelf lichter in mijn hoofd ben geworden, het rustiger in mijn lijf is kan ik het donkere beter aanvaarden.

En toen las ik onderstaand in het Boek gedeeld besef van Hans Korteweg en Dick Verstegen. Over hoe licht en donker bij elkaar horen.

In licht bestaat duisternis
maar zie die duisternis niet als strijdig met licht
In duisternis bestaat licht,
maar beschouw ook dit licht niet als strijdig met duisternis.
licht en duisternis horen bij elkaar
als onze twee voeten die lopen.

Alle dingen hebben hun eigen waardevolle functie
en verhouden zich op natuurlijke wijze tot al het andere.
Het alledaagse hoort bij de onpeilbare bron,
zoals een deksel past op een pan;
de ondoorgrondelijke bron verschijnt in het alledaagse
zoals twee pijlen elkaar treffen in de lucht.

Uit de Sandokai van Shirtou Xiqian.